Góry i Pogórze Kaczawskie rowerowo 18-19.10.2014
Apr 17, 2015Public
Photo: Jako, że Góry i Pogórze Kaczawskie są moim ulubionym pasmem w Sudetach, postanowiłem się tam wybrać wraz z Magdą w wersji rowerowej.
Przed 10 docieramy do Legnicy, przeglądamy mapy i uskuteczniamy czynność pierwszego posiłku.
Photo: Opuszczamy Legnicę i w promieniach jesiennego słońca mkniemy ku Warmątowicom Sienkiewiczowskim. Intrygująca nazwa miejscowości, skąd się wzięła? Otóż w miejscowości znajduje się pałac, który należał do rodziny Olszewskich. Alfred von Olszewski sporządził testament, na mocy którego włości przekazał Henrykowi Sienkiewiczowi.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Warm%C4%85towice_Sienkiewiczowskie
Photo: Pałac w Warmątowicach Sienkiewiczowskich.
W średniowieczu znajdował się tutaj zamek bądź dwór obronny.W 1602r został przebudowany przez Wenzeslausa von Zedlitz na renesansową rezydencję. 
W XVIIIw nastąpiła kolejna poważna przebudowa. W 1812r wieś wraz z pałacem kupił Ludwik Serafin von Olszewski, zgermanizowany Polak służący w pruskiej armii. Jego wnuka Alfreda, który odziedziczył majątek, tak zauroczyły powieści Sienkiewicza, że postanowił wrócić do polskich korzeni. Dzieciom nadał polskie imiona, zastrzegając w testamencie,że winny biegle władać językiem polskim, w przeciwnym razie majątek ma stać się własnością Sienkiewicza. Dzieci nie wypełniły  woli ojca, a pisarz nie przyjął spadku. Pałac trafił więc w ręce córki, Dragi.
Von Olszewscy byli właścicielami majątku do II Wojny Światowej,w czasie której został zniszczony. Do lat 60-tych XXw pałac był zamieszkiwany przez przypadkowe osoby, a następnie opuszczony. Od 1995r budowla jest własnością prywatną.
http://zamki.net.pl/zamki/warmatowice/warmatowice.php
Photo: Po opuszczeniu Warmątowic polną szutrówką podążamy do Słupu.
Photo:
Photo: Po drodze prowadzę wykłady nt ciekawostek historycznych poszczególnych miejscowości.
Obelisk upamiętniający bitwę stoczoną 26 sierpnia 1813r., pomiędzy armią francuska a siłami prusko-rosyjskimi (VI koalicja antyfrancuska).
Bitwa rozegrała się się na obszarze pomiędzy Kaczawą na pn. i pn-zach., wysoczyzną Płaskowyżu Janowickiego na wschodzie, a Warmątowicami i Bielowicami na południu, w odległości około 10 km. w linii prostej od murów miejskich ówczesnej Legnicy.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_nad_Kaczaw%C4%85
Photo:
Photo:
Photo: Z jednej strony towarzyszy nam widok na wypasające się sarny a z drugiej ...
Photo: ... na Zalew Słup (zbiornik retencyjny na Nysie Szalonej). Prace budowlane trwały cztery lata, od 1974 do 1978r.
W trakcie ich trwania zatopione zostały grunty wysiedlonych i zlikwidowanych wsi Brachów i Żarek.
Pod wodami zalewu znajduje się pałac, w którym rezydował czasowo feldmarszałek Blücher - głównodowodzący armii prusko - rosyjskiej w Bitwie nad Kaczawą.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zalew_S%C5%82up#cite_note-1
Photo: Docieramy do miejscowości Słup.
Jej nazwa wywodzi się prawdopodobnie od jednego ze „słupów” – wież strażniczych dzięki, którym mieszkańcy mogli obserwować okolicę aby ustrzec się przed niespodziewanym napadem.
Wieś wzmiankowana była po raz pierwszy w 1177 r. jeszcze jako posiadłość Dzierżykraja, zaś od 1202 r. już jako Słup (Zlup).
Niektóre źródła podają, że 26 kwietnia 1177 r. książę Polski Mieszko III Stary potwierdził zgodę księcia Bolesława Wysokiego na przekazanie wsi cystersom z Lubiąża, którzy w pobliskiej Winnicy w 1202 założyli swą grangię (cysterski folwark). Od tego czasu do początku XIX w. losy Słupa jako stolicy dóbr klasztornych wiązały się nierozerwalnie z zakonnikami.
http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82up_%28powiat_jaworski%29
Photo: Kościół NMP w Słupie jest wzmiankowany po raz pierwszy już w 1202 r. Był on wówczas, obok kościoła klasztornego w Lubiążu, jednym z najstarszych kościołów będących we władaniu tego opactwa.
Obecny kościół, o charakterystycznym dla cystersów wezwaniu Maryjnym, Wniebowzięcia NMP  wzniesiony został w poł. XV w. Jest to budowla murowana z kamienia łamanego, jednonawowa, założona na planie prostokąta z kwadratową wieżą od zachodu. Kościół miał charakter obronny, co zatarła jego barokowa przebudowa w czasach opata Baucha (1 połowa. XVIII w.) Do dziś jednak, o obronnym charakterze tego miejsca świadczy kamienny mur z XVII w. z zachowanymi w nim otworami strzelniczymi.
http://www.parafiaslup.pl/o-parafii.html
Photo:
Photo: W Słupie odbijamy ku Winnicy, by przyjrzeć się ruinom założonej w XIII w. (obecne budynki z przełomu XVI / XVII w.)  grangii cysterskiej.
Photo: Grunty, na których powstała Winnica, podobnie jak pobliska wieś Słup, w 1177 r. zostały przekazane przez Bolesława Wysokiego zakonowi cystersów z Lubiąża. W 1202 r. książę Henryk I Brodaty ufundował tu cystersom oddzielny folwark - grangię, zaś w 1217 r. przy folwarku powstała osada wiejska. Podczas wojen husyckich Winnica, podobnie jak Słup, została spalona. Odbudowana, swój ponowny rozkwit przeżywała w XVII i XVIII w. gdy dzięki staraniom opatów Nitschego i Brzucha powstały nowe zabudowania dworskie, a miejscowość podniesiono do rangi prepozytury klasztoru. Po sekularyzacji majątków klasztornych na terytorium Królestwa Pruskiego w 1810 r., do 1812 r. folwark prowadził proboszcz. W 1812 odkupił go kancelista z Lubiąża Carl Josef Otto. W połowie XIX w. wieś stała się własnością Marii Luizy Pauliny Hohenzollern-Hechigen. Posiadała wówczas pałac z parkiem, część gospodarczą, kuźnię, dwa młyny wodne, cegielnię, browar i gorzelnię.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Winnica_%28wojew%C3%B3dztwo_dolno%C5%9Bl%C4%85skie%29
Photo: Budynek gospodarczy grangii.
Photo: Winnica - ruiny grangii cysterskiej.
Grangia stała się jednym ze znaczniejszych ośrodków życia gospodarczego w posiadłościach cystersów lubiąskich. Ich zasięg wytyczały wówczas rzeki Kaczawa i Nysa Szalona. Rzeki te miały szczególne znaczenie dla cystersów, bowiem obie wypływały z ich dóbr i również obie kończyły swój bieg w pobliżu granic ich posiadłości.
http://dolny-slask.org.pl/510735,Winnica,Grangia_cysterska.html
Photo: Budynki gospodarcze grangii.
Cystersi czerpali swe dochody głównie z rent naturalnej i pieniężnej pobieranej od ludności chłopskiej. Początkowo prowadzili też własną gospodarkę opartą na pracy konwersów, czyli członków konwentu, ale bez pełni praw zakonnych, później grangia opierały się na pracy najemnej, a konwersi stawali się zarządcami kierującymi ich działalnością. Centralnym punktem takiego folwarku był spichlerz, w którym gromadzono zbiory z pól oraz uzyskiwane od okolicznej ludności daniny. Przy spichlerzu budowano zagrody dla zwierząt gospodarczych i ogród warzywny. Cały teren otoczony był murem, a wokół rozpościerały się uprawne pola i łąki. Grangia nie mogły być oddalone od klasztoru dalej jak o dzień drogi. 
http://dolny-slask.org.pl/510735,Winnica,Grangia_cysterska.html
Photo: Ruiny grangii cysterskiej w Winnicy.
Obecne zabudowania pochodzą z XVII i XVIII wieku. Najciekawsze z nich to kuźnia, dwukondygnacyjny budynek w kształcie litery L, budynek prepozytury, dom konwersów i pawilon ogrodowy z bramą. Całość pomimo, że jest w zaawansowanej ruinie wygląda imponująco. Do środka niestety wejść nie można, ale przez pozbawione szyb okna można zauważyć wewnątrz resztki bogatej dekoracji ściennej.
http://dolny-slask.org.pl/510735,Winnica,Grangia_cysterska.html
Photo: Ruiny grangii cysterskiej w Winnicy.
Resztki dekoracji ściennej w jednym z pomieszczeń .
Photo: Winnica - zwieńczenie portalu w ruinach grangii.
Photo: Grangia cysterska w Winnicy - wnętrze budynku.
Photo: Ruiny grangii cysterskiej w Winnicy
Photo: Dalsza podróż ponownie wiedzie przez Słup.
XV - wieczny Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.